Czerwińsk nad Wisłą

, Czerwińsk nad Wisłą
52°23'42"N 20°18'38"E (52.395, 20.310556)
Historia miejscowości jest nierozerwalnie związana z klasztorem kanoników regularnych założonym w XII wieku na wysokim, prawym brzegu Wisły. Częścią kompleksu jest romański kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny. Obecnie całość jest w rękach salezjanów. Kolejne ważne dla Czerwińska wydarzenie to rok 1410 i przeprawa polskiego wojska po tzw. moście łyżwowym. Zbudowany wcześniej, spławiono do Czerwińska i tam - w ciągu trzech dni - przeprawiono całą armię Władysława Jagiełły, która następnie pomaszerowała pod Grunwald, gdzie stoczyła zwycięską bitwę z Zakonem Krzyżackim (w drodze powrotnej Jagiełło zostawił w kościele, jako dar dziękczynny, swój hełm rycerski). Mimo że Czerwińsk stracił prawa miejskie w 1869 roku, to jeszcze przez prawie sto lat prężnie działał tu port rzeczny. Rzeka była aktywnie wykorzystywana gospodarczo, do nadbrzeża cumowały barki, tratwy i łodzie rybackie. W 1828 roku rozpoczęła się regularna żegluga parowa na trasie Gdańsk-Warszawa, która stopniowo słabła, by w drugiej połowie XX wieku zachować jedynie swój lokalny charakter. Pozostałością dawnej prosperity miejscowości są drewniane domy oraz kamienice w rynku (obecnie pl. Batorego) z przełomu XIX i XX wieku. Budynki drewniane, w klasycznym drobnomiasteczkowym stylu mazowieckim, budowane były z bali sosnowych, z wysokimi, dwuspadowymi dachami. Murowany budynek - mieszczący działający od ponad pół wieku zakład fryzjerski - posiada elementy secesyjne. Z pl. Batorego niedaleko do cmentarza, przy wejściu do którego stoją trzy duże krzyże, postawione po przejściu przez okolicę trzech fal zaraz, m. in. cholery z lat 1831, 1854 i 1891. Na położonej na wzgórzu nekropolii pozostałości po istniejącym od XVI wieku kościele św. Wojciecha: południowa brama z ogrodzeniem i wmurowaną weń kropielnicą oraz drewniana dzwonnica datowana na połowę XIX wieku. Sam kościół rozebrano ponad 100 lat temu ze względu na jego fatalny stan techniczny. Na cmentarzu wiele interesujących pomników nagrobnych, m.in. rodziny Charzyńskich z 1857 roku czy Saturnina Stobieckiego herbu Ostoja z 1891 roku. Czerwińsk odzyskał prawa miejskie w 2020 roku, obecnie mieszka w nim ok. 1500 osób. Żródła: Jarosław Maciej Zawadzki "Tradycja Mazowsza. Powiat płoński. Przewodnik subiektywny" Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, 2012 Janusz Nowiński SDB "Czerwińsk", Towarzystwo Salezjańskie, 2012

Miejsce znajduje się na szlakach

Pobierz aplikację

Geoportal

Nasza witryna wykorzystuje pliki cookies, m.in. w celach statystycznych. Jeżeli nie chcesz, by były one zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Więcej na ten temat...